د ډوډۍ خوړلو آداب

comments 0

0 Views

د فقهي په كتابو كي د خورك په باب ويل سوي چي خورك او څښنـګ د ګيډي د مړېدو او تندي د ماتېدو لپاره په هغه اندازه چي انسان ځان له مړيني په وژغوري او لمونځ او روژه په ادا كړاى سي فرض دى بلكي د رسول ( ص ) د حديث په حكم اجر او ثواب لا هم لري. او كه څوك په مړه ګېډه د دې لپاره څه خوري چي د بدن قوت يې په زيات سي دا مباح كار دى. خو كه څوك تر مړتيا زياته ډوډۍ خوري چي ګيډي ته يې تاوان ور ورسيږي دا حرام دى. همدا رنګه د فقهي په كتابو كي وايې چي دومره لږ خورك چي سړى د عبادت په كولو كي نا توانه كي نا جايز كار دى او د ډول ډول مېوو خورك څه پروا نه لري. اما د ډول ډول مېوو خوړلو پرېښول ښه كار بلل سوى دى. ممكن دا له دې امله وي چي د ډول ډول شيانو خوړل صحت ته ښه نه وي او بل اسراف دى. د خورك په سر كي بسم الله ويل او په اخير كي اَلٌحَمٌدُلله ويل او تر ډوډۍ خوړلو د مخه او وروسته د لاسو پرېولل سنت كار دى. خو بِسٌمِ الله بايد په زوره و ويل سي او اَلٌحَمٌدُلله دي هغه مهال په زوره وايي چي ټوله له ډوډۍ خوړلو څخه فارغ شي. او د ډوډۍ خوړلو لپاره چي لاسونه پرېولي نه دي وچوي دا د دې لپاره چي د لاس په وچېدو سره ممكن كوم مكروب د ده په لاس پوري ومښلي خو چي د ډوډۍ خوړلو وروسته لاسونه پرېولي په دستمال دي وچوي څو يې د لاسو څخه د غذا اثر ليري سي. او د نمك دانۍ او كاسې اېښول پر ډوډۍ باندي او يا په ډوډۍ لاس يا كاچغه پاكول مكروه كار دى.
په ردالمحتار كي وايي چي ډوډۍ خوړل په لڅ سر او چي تكيه يې وهلې وي څه پروا نه كوي اما د طبابت له نظره د ډوډۍ خوړل په داسي حال كي چي تكيه يې وهلې وي ممكن صحت ته تاوان پېښ كړي.
دغه رنـګه په ردالمحتار كي وايي چي د ډوډۍ د منځ خو ړل او څنډي پرېښول اسراف دى. او په خورك كي سنت دا دى چي د كاسې له منځه څخه نه بلكې د څنډي له خوا څخه له يوه ځايه څخه خواړه و خوړل سي خو د ډول ډول مېوو د لوښي څخه كېداي سي چي د هره ځايه څخه يې و خوري. او چي ډوډۍ خوري چپه پښه دي تر ځان لاندي كوي او راسته پښه دي دروي.
ډوډۍ دي ګرمه نه خوري او نه دي بويوي او نه دي داسي پوكي چي د اف اواز ځيني پورته سي. د ډوډۍ خوړلو په وخت كي پټه خوله كيدل هم مكروه كار دى. بلكي د خوړو پر وخت بايد ښې ښې او خوږې خبري وسي. دغه راز د ډوډۍ خوړلو وروسته د كاسې پاكول هم سنت كار بلل شوى دى.
بله د يادولو وړ خبره دا ده چي پر خوړو باندي عيب اېښول ښه كار نه دى كه د چا كوم خواړه خوښ نه وي نه دي خوري. همدا راز د ډوډۍ خوړلو په مهال ټېغونه اېستل او تر حد ډيري خبري كول هم ښه ندي. د ډوډۍ خوړلو په وخت خوله داسي خلاصه نيول چي ژوول سوي خواړه ښكاره سي او يا ډېر ځلي په خوله كي ګوتي وهل چي په غاښو كي بند شيان را وكاږي هم ښه نه دى. د ډوډۍ خوړلو په اخير كي دا دعا لولى. ( الحمدلله الذي اطعمنا و سقانا و جعلنا من المسلمين ).
د خوړو په پخولو كي بايد د موادو د وزنونو په تېره د مسالو د وزنونو په هكله ځانـګړې پاملرنه وسي او دېګ ته د شيانو د اچولو د مخه هغه د عقل په تله هم و تلل سي. خو لكه څنګه چي پوهېږى د خوړو په هكله زموږ د هيواد د هري برخي د وګړو عادتونه بېل بېل دي د مثال په توګه ځيي په خوړو كي مرچك او نوري مسالې لږ او ځني يې ډيري استعمالوي. همدا راز ځني خلګ خواړه ډېر ترش او ځني يې لږ ترش خوري. نو لدې امله حتمي نه ده چي د غوړو او نورو مسالو په هكله پدې

Share this page to Telegram

Comments