امير کروړ سوري

comments 0

0 Views

امير کروړ سوري ( هـ. س. – ۱۵۴ هـ. س.)  يو افغان باتور بهلوان او د پښتو ژبې شاعر و. هغه د ابو مسلم خراساني هممهالی و چې د جهان پهلوان په نوم هم مشهور و.

امير کروړ سوري د امير پولاد زوی مشهور په «جهان پهلوان» د ملک شنسپ له اولادې د غور د سوري کهاله يو نوميالی امير او د پښتو ژبې ډېر پخوانی شاعر و.

وايي چې امير کروړ به په دوبي «زمينداور» کې و او هلته به يې ماڼۍ درلوده چې کټ مټ د منديش په شان وه او په دغه ځای کې يې ښکار کاوه او عشرت. په تاريخ سوري کې راوړي چې دا اميران له پېړيو په غور او بالشتان او بست کې و، او د هغه «سور» نومی له اولاده دی چې د سهاک له پښته و. امير پولاد په هغه دعوت کې شريک و، چې ابوالعباس سفاح د بني اميه سره جگړه کړله، او ابومسلم يې هم مرستی و.

په تاريخ سوري کې محمد ابن علي البستي داسې کښلي دي چې: د عباس دعوت په جنگو کې چې امير کروړ، ډېرې سوبې وکړلې نو يې دا بيتونه وويل، چې «وياړنه» يې بولي – هغه دا دي چې شېخ کټه عليه الرحمة له تاريخ سوري رانقل کړي دي:

د امير کروړ جهان پهلوان وياړنه

زه يم زمری پر دې نړۍ له ما اتل نشتهپه هند و سند و پر تخار او پر کابل نشته
بل په زابل نشتهله ما اتل نشته
غشی د من مې ځي برېښنا پر ميرڅمنو باندېپه ژوبله يونم يرغالم پر تښتېدونو باندې
پر ماتېدلو باندېله ما اتل نشته
زما د بريو پر خول تاوېږي هسک په نمنځ و په وياړد آس له سوو مې مځکه رېږدي غرونه کاندم لټاړ
کړم ايوادونه اوجاړله ما اتل نشته
زما د تورې تر شپول لاندې دی هرات و جرومغرج و باميان و تحار بولي نوم زما په اودوم
زه پېژندو يم په رومله ما اتل نشته
پر مرو زما غشی لونی ډاری دښن راڅخهد هر يوالرو د پرڅنډو ځم تښتي پلن راڅخه
رپي زړن راڅخهله ما اتل نشته
د زرنج سوبه مې د تورې په مخسور وکړهپه بادارۍ مې لوړ اوی د کول د سور وکړه
ستر مې تربور وکړهله ما اتل نشته
خپلو وگړو لره لور پېرزوينه کومدوی په ډاډينه ښه باسم ښه يې روزنه کوم
تل يې ودنه کومله ما اتل نشته
پر لويو غرو مې وينا درومي نه په څنډو په ټالنړۍ زما ده نوم مې بولي پر دريځ ستايوال
په ورځو، شپو، مياشتو و کالله ما اتل نشته

 

امیر کرور سوری

امیر کرور سوری (به پشتو: امیر کروړ سوری) به گفتهٔ پُته خَزانه (گنجینه پنهان) ، قدیمی‌ترین شاعر پشتو است که یک منظومهٔ حماسی او را مؤلف کتاب پته خزانه به استناد تاریخ سوری نقل کرده‌است.

برخی منابع اصل بودن کتاب پته خزانه و واقعی بودن اطلاعات آن را مورد شک و تردید زیادی دانسته و آن را ساختگی می‌دانند.

با این حال نام امیر کرور در کتاب «لرغونی پشتانه» یعنی افغان‌های قدیم، تألیف شیخ کته در سال ۷۵۰ه- ق نیز آمده‌است. این یادکرد به نقل از کتاب «تاریخ سوری» تألیف محمد بن علی بستی (۶۵۰ه- ق/۷۳۱ش/۱۲۵۲م.) بیان شده‌است.

بنا بر این منبع، امیر کرور پسر امیر پولاد سوری است. امیر پولاد یکی از فرزندان امیر شنسب است که دامنه‌های کوهستان غور را در تصرف داشت و در سال ۱۳۹ ه‍. ق./ ۷۵۶ م. در مندش غور امیر بود و همیشه به کمک ابومسلم خراسانی می‌شتافت.

امیر کرور در سال ۱۵۴ ه‍. ق./۱۴۹ خورشیدی/ ۷۷۰ م. در جنگل‌های پوشنگ هرات درگذشته‌است.

Share this page to Telegram

Comments