شورای امنیت سازمان ملل ، وظایف و مسئولیت های آن // شمس حقجو

comments 0

0 Views

شورای امنیت سازمان  ملل در سال 1946 و یک سال پس از ایجاد سازمان ملل متحد در سال 1945‌ به عنوان یک نهاد بین المللی در چوکات این سازمان برای حفظ صلح و امنیت در جهان ایجاد گردید.

شورای امنیت سازمان ملل قدرتمندترین رکن این سازمان است که مسئولیت حفظ صلح و امنیت بین المللی و جلوگیری از جنگ را به طور مستقیم عهده دار می باشد.

شورای امنیت سازمان ملل 15 عضو دارد که پنج عضو آن دائم هستند و شامل دولت های پیروز در جنگ جهانی دوم یعنی انگلیس، فرانسه،‌ آمریکا، روسیه و چین می باشد.

اعضای دائم شورای امنیت دارای حق وتو هستند، یعنی می توانند با دادن رای منفی از صدور قطعنامه در این شورا جلوگیری کنند.

این پنج عضو همچنین،‌از جمله کشورهایی هستند که به سلاح اتمی دسترسی دارند. 10 عضو غیردائم این شورا نیز هر سال توسط مجمع عمومی سازمان ملل برای یک دوره 2 ساله انتخاب می شوند و آنها نیز دارای حق رأی هستند. اما نمی توانند قطعنامه ای را «وتو» کنند. براساس سهمیه بندی مناطق، از قاره آفریقا 3 عضو، و از آمریکای لاتین، آسیا و اروپای شرقی، هر کدام دو عضو انتخاب می شود و یک عضو هم 20 کشورهای عربی اختصاص یافته است. عضویت مجدد اعضا پس از این 2 سال امکان پذیر نمی باشد.

لازم به ذکر است که نمایندگان کشورهای عضو سازمان ملل که عضو شورای امنیت نیستند، می توانند در جلسات گفتگوهای این شورا شرکت کرده و نظرات خود را مطرح کنند و تنها از حق رأی برخوردار نیستند

ریاست شورای امنیت به صورت دوره ای و به مدت یک ماه انتخاب می شود.

بر مبنای منشور سازمان ملل تمام اعضای سازمان ملل تصمیمات شورای امنیت را پذیرفته و اجرای آن را قبول می کنند. این شورا تنها رکن سازمان ملل است که قدرت تصمیم گیری الزام آور را در قبال کشور ها دارد.

شورای امنیت در مقام پاسدار صلح، ابتدا باید مطمئن شود که صلح مورد تهدید قرار گرفته،‌ موازین آن نقض شده و یا عمل تجاوزکارانه ای از سوی یک کشور انجام شده است. در صورت احراز این شرایط، براساس فصل هفتم منشور سازمان ملل، شورای امنیت می تواند چاره اندیشی کرده، تدابیر موقت اندیشیده و یا دست به اقدامات قهرآمیز بزند. اقدامات موقت برای جلوگیری از وخامت اوضاع و اقدامات قهرآمیز برای حفظ صلح جهانی انجام می گیرد.

روند اقدام شورا در مورد تهدید صلح به این ترتیب است که ابتدا به طرفین توصیه می کند از طریق دیپلماتیک و صلح آمیز به توافقی دست یابند، و بعد شورا به میانجی گری و تحقیق در مورد مسأله می پردازد و در صورت بروز جنگ،‌ شورا با روش هایی از جمله اعمال تحریم یا قوه قهریه برای پایان دادن به درگیری وارد عمل می شود.

در حال حاضر پیشنهادهایی برای انجام تغییراتی در ساختار شورای امنیت مطرح شده است از جمله گروهی از کشورها خواستار افزایش اعضای شورای امنیت تا میزان 19 الی 25 عضو شده اند و دیگر اینکه گروهی خواستار اعطای عضویت دائم به نمایندگان دوره ای گروه های جغرافیایی سازما ملل می باشند.

همزمان برخی از کشورها نیز خواستار افزایش اعضای دائم بدون داشتن حق وتو شده اند. و هرگاه کارشناسانه به این درخواست بنگریم ، در صورت تغییر در ترکیب اعضای دائم، یک سلسله پیامدهای مثبت و منفی متصور است.

مثلاً با افزایش تعداد اعضای شورا این رکن از حالت بسته و انحصاری خارج شده،‌دیدگاه ها و عوامل جدید در تصمیم گیری آشکار خواهد شد.

همچنین در صورت بزرگ تر شدن شورا اهمیت آن را بیشتر کرده و بر عکس ارزش مجمع عمومی که یک ارگان فراگیر و دموکراتیک و مورد حمایت کشورهای جهان سوم می باشد را کاهش می دهد.

از جانب دیگر فزونی در تعداد اعضاء از کارآیی شورا می کاهد و اتخاذ تصامیم را دشوار تر می سازد.

اما با آن که شورای امنیت سازمان ملل متحد از صلاحیت های بزرگ غرض دخالت در امور کشورهای جهان به همراه دارد اما طوری که توقع می رود تا کنون نتوانسته این مسئولیت را با موفیقت انجام دهد . هرچند مثال هایی از مداخلات نظامی در کشورهایی چون افغانستان ، عراق ، سوریه و غیره را در کارنامه دارد اما تا کنون به این چالش ها نقطه پایان گذاته نشده است بناءً گفته می توانیم که این شورا بیشتر در انحصار کشورهایی که اعضای دائم می باشند و هم پیمانان آنها می باشد.

در شرایطی که استبداد ، ظلم و صدها فجایع دیگر از سوی ترویستان و دشمنان انسانیت در کشورهای افغانستان، فلسطین ، سوریه ، نایجیریا و غیره به اوج خویش رسیده است اما توجهی چندان و اقدام موثر از سوی شورای امنیت ملل متحد روی دست گرفته نشده است.

Share this page to Telegram

Comments