رودکی

comments 0

0 Views

ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم متخلص به رودکی و مشهور به استاد شاعران ( زادهٔ ۴ جدی ۲۳۷، رودک – درگذشتهٔ ۳۱۹، پنجکنت) نخستین شاعر مشهور پارسی‌/ دری سرای  در سدهٔ چهارم هجری قمری بود در اشعار رودکی با باور به ناپایداری و بی‌وفایی جهان، اندیشه غنیمت‌شمردن فرصت، شادی و شادنوشی روبه‌رو می‌شویم .

او در روستایی به‌نام بَنُج رودک  ( پنجکنت در تاجیکستان امروزی) در ناحیه رودک در نزدیکی نخشب وسمرقند به دنیا آمد.

رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌ / دری گوی و پدر شعر پارسی/ دری می‌دانند که به این خاطر است که تا پیش از وی کسی دیوان شعر نداشته‌است سبک شعری رودکی، سبک غالب آن روزگار یعنی سبک خراسانی / افغانستان است. ویژگی‌های سبک خراسانی در شعر رودکی نمود کامل و جامعی دارد و به همین دلیل می‌توان او را نماینده تام و تمام این سبک از شعر فارسی /دری  دانست.

او زاده نیمه دوم سده سوم هجری بود. رودکی در دربار امیر نصر سامانی بسیار محبوب شد و ثروت بسیاری به دست آورد. می‌گویند رودکی در حدود یک صدهزار بیت شعر سروده‌است و در موسیقی، ترجمه و آواز نیز دستی داشته‌است.
رودکی در سه سال پایانی عمر مورد بی‌مهری امرا قرار گرفته بود او در اواخر عمر به زادگاهش بُنَج رودک بازگشت و در همان‌جا به سال ۳۲۹ هجری (۹۴۱ میلادی) در گذشت.

هرکه نامُخت از گذشتِ روزگارنیز ناموزد ز هیچ آموزگار
تا جهان بود از سرِ مردم فرازکس نبود از رازِ دانش بی‌نیاز
مردمانِ بخْرد اندر هر زمانرازِ دانش را به هر گونه زبان
گرد کردند و گرامی داشتندتا به سنگ اندر همی‌بنْگاشتند
دانش اندر دل چراغِ روشن استوز همه بد بر تنِ تو جوشن است

نمونهٔ غناییویرایش

شاد زی با سیاه چشمان شادکه جهان نیست جز فسانه و باد
ز آمده شادمان بباید بودوز گذشته نکرد باید یاد
باد و ابر است این جهان افسوسباده پیش آر هرچه بادا باد
من و آن جعد موی غالیه بویمن و آن ماهروی حور نژاد
نیکبخت آنکه داد و بخوردشوربخت آنکه او نخورد و نداد
شاد بوده ست از این جهان هرگزهیچ‌کس، تا از او تو باشی شاد؟
داد دیده ست از او به هیچ سببهیچ فرزانه، تا تو بینی داد؟

آرامگاه

بدنبال کشفیات صدرالدین عینی آرامگاه او در نیمهٔ قرن بیستم از روی شواهد مندرج در تذکره‌ها و تواریخ نوشته شده از سمرقند پس از مدتی گمگشتگی شناسایی شد؛ و استخوان‌های وی که نشانهٔ کوری هم در آن بود یافته‌های عینی را تثبیت کرد. در پی آن بقعه‌ای شبیه به آرامگاه عطار بر بالای گور وی ساخته شد که هم‌اکنون در روستای بنجرودک یا پنجکنت در ۱۷۰ کیلومتری شمال شهر دوشنبه و در خاک جمهوری تاجیکستان قرار دارد. بقعهٔ آرامگاه رودکی دارای پلانی هشت ضلعی و گنبدی دایره‌ای شکل در بالای آن است. اخیراً به دعوت وزارت فرهنگ تاجیکستان چند تن از استادان کاشی کار نیشابور به نمایندگی از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی برای مرمت آرامگاه رودکی سمرقندی به تاجیکستان اعزام گشتند. کار گروه ایرانی در این مرمت تنها بازسازی گنبد بقعهٔ رودکی به مساحت یکصد متر مربع به سبک افلاک نما، با بهره‌گیری از کاشی فیروزه‌ای بوده‌است.

Share this page to Telegram

Comments