اینستکس ( INSTEX ) را بیشتر بشناسید! // شمس حقجو

comments 0

0 Views

اینستکس یک نهاد مالی است که پیشتر با نام SPV نیز از آن یاد شده و در واقع یک کانال مالی برای ارتباط میان ایران و اروپا که در نخست کشورهای انگلیس، آلمان و فرانسه عضو بودند و به تازه گی کشورهای بلجیم، دنمارک، فنلند، هالند، ناروی و سویدن به آن پیوستند.
سهامداران اصلی نهاد مالی اینستکس سه کشور اروپایی یعنی انگلیس، آلمان و فرانسه موسوم به تروئیکای اروپا می باشند.
اینستکس در واقع مخفف عبارت Instrument in Support of Trade Exchanges است که ترجمه آن «ابزار پشتیبان مبادلات تجاری» میباشد که مقر آن در پاریس پایتخت فرانسه است و رئیس این نهاد مالی یک شخص آلمانی میباشد.
اینستکس که پیشتر از آن با نام سیستم SPV یا Special Purpose Vehicle نیز یاد می شد هدفش ادامه همکاری تجاری اتحادیه اروپا با ایران حتی با وجود تحریم های امریکا است.
بنا بر این INSTEX یا SPV در واقع یک شرکت برای تسویه مالی تجارت با ایران به دور از حلقه های مالی متداول عمل می نماید.
به عنوان نمونه در این ساختار ایران می تواند به اسپانیا نفت بفروشد و اعتبار مالی لازم برای پرداخت به یک شرکت آلمانی را که به ایران کالا یا خدمات داده است تامین کند و پول از طریق خاک اروپا بین دو شرکت مبادله شود.
پس از صدور بیانیه ی 9 ماده ای از سوی سه کشور اروپایی عضو برجام در پی سفر محمدجواد ظریف وزیر خارجه ایران به بروکسل در سال گذشته و بعد از خروج ترامپ از توافق وین با اشاره به حفظ و تعمیق روابط اقتصادی با ایران، بر ادامه فروش نفت، گاز و محصولات پتروشیمی، مبادلات بانکی با ایران، همکاری‌ها در زمینه حمل و نقل، ایجاد خطوط اعتباری ویژه در زمینه‌های مالی، بانکی، بیمه‌ای و تجاری با هدف تسهیل همکاری‌های اقتصادی و مالی از جمله از طریق حمایت عملی از سرمایه‌گذاری تجاری، تکمیل و اجرای تفاهمنامه‌ها و قرارداد‌های بیشتر بین شرکت‌های اروپایی و ایران، سرمایه‌گذاری بیشتر در ایران، حمایت از فعالان اقتصادی اروپا در ایران تأکید شد.
در حقیقت اینستکس بین واردات و صادرات ایران به اروپا یک رابطه غیر مستقیم پولی ایجاد می‌کند و پول وارد کننده را به صادر کننده می‌دهد.
در واقع اروپا برای این که بتواند توافق برجام را زنده نگهدارد نهاد شبه بانکی اینستکس را درست کرد که ایران هرچی محصول تحریمی فروخت در اختیار این نهاد قرار بدهد و هر شرکت اروپایی هم که به ایران محصول فروخت بتواند از نهاد اینستکس پولش را دریافت کند.
اما از دید بیشتر کارشناسان مسایل اقتصادی در ایران این سیستم تا کنون موفق عمل نکرده و افواهات واهی به نظر میرسد.
با توجه عملکرد اینستکس تا کنون این ساز و کار از دو طرف تشکیل شده اول خریدار و دومی فروشنده خریدار نفت ایران که جرات خرید ندارد و برفرض خرید هم اگر کند باید دست از داد و ستد با امریکا بشوید و هیچ شرکت عاقل ایران را بر امریکا ترجیح نخواهد داد پس برای همین اقتصاد دانان میگویند که اروپا از برجام حمایت سیاسی میکند نه حمایت واقعی ؛ از همین با توجه به آنچه گقته آمدیم اینستکس طوری که تخمین زده میشود نمیتواند راهکار خوبی برای ایرانی ها از تحریم ها باشد.

Share this page to Telegram

Comments