استاد گل آقا بیرنگ کوهدامنی

comments 0

0 Views

شاعر و ادیب متصوف گل آقا (گل آغا) متخلص به بیرنگ فرزند صوبه دار غلام ایشان نوادۀ خدابخش در سال 1311 خورشیدی در ولسوالی قره باغ ولایت کابل دیده به جهان گشود. استاد بیرنگ دورۀ ابتدائی را در مکتب قره باغ و دورۀ ثانوی را به دارالمعلیمن کابل به پایان رسانیده است.

وی در سال 1332 خورشیدی شامل فاکولته علوم پوهنتون کابل شد و نسبت لیاقت و شایسته گی یی که داشت، از طرف وزارت صحت عامه در رشتۀ تکنالوژی جهت ادامه تحصیل برایش بورس کشور هندوستان داده شد، اما نسبت برآمدن قرعۀ عسکری (جلب و احضار غرض سپری نمودن دورۀ مکلفیت سربازی) از ادامۀ تحصیل باز ماند. مطابق به قانون آن وقت، به اثر موافقه وزارت معارف مدت شش سال خدمت معلمی و تدریس را به جای سپری نمودن دوره مکلفیت عسکری پذیرفت، که به حیث معلم مقرر و ایفا وظیفه مینمود.

وی به منظور اکمال تحصیلات رسمی خویش به طور داخل خدمت شامل فاکولته ادبیات کابل شد یعنی همزمان در مکتب به حیث معلم ایفای وظیفه مینمود و هم در فاکولته درس میخواند.

موصوف از شعبۀ دری فاکولته ادبیات به درجه ممتاز فارغ و در سال 1356 در لیسه نادریه به حیث استاد ادبیات مقرر گردید.

استاد در 25 ثور 1357 خورشیدی با شماری از اعضای نهضت اسلامی، مدت یکسال زندانی گردید و به تاریخ 15 جدی سال 1358 خورشیدی  زمانیکه روس ها به کشور آمدند عده یی را از زندانها رها کردند، استاد بیرنگ نیز در جمله آزادشده گان بود. وی پس از رهایی به ولایت پنجشیر رفت و با مجاهدین پیوست. و عملاً به جهاد مسلحانه برضد شوروی سابق  پرداخت. وی در میزان 1358 به صوب پشاور راهی دیار هجرت گردید و در آنجا مصروف تالیف و کار های فرهنگی شد.

در سال اول هجرت، آمریت تعلیم و تربیه  جمعیت اسلامی را عهده دار گردید و در زمانیکه تنظیم ها و احزاب سیاسی اسلامی زیر نام تشکیل اتحاد اسلامی مجاهدین یکجا شدند، استاد بیرنگ به حیث آمر نصاب تعلیمی اجرای وظیفه مینمود و پس از انحلال اتحاد اسلامی استاد بیرنگ به حیث مربی مضمون بینش اسلامی در لیسه مجاهد به خدمت فرزندان مهاجر قرار گرفت. موصوف در پست آمریت تاریخ انقلاب اسلامی و ریاست ارشاد و فرهنگ حزب اسلامی نیز ایفای وظیفه نموده است.

استاد بیرنگ در کنار مصروفیت های رسمی و سیاسی موقع فراغت به کارهای علمی و فرهنگی میپرداخت و آثاری را تألیف نمود . وی در سال 1333 خورشیدی ازدواج کرد که ثمرۀ آن هفت دختر و سه پسر است.

موصوف در مهاجرت پاکستان اماکن مقدس و اولیای کرام آن کشور را زیارت کرد و در سال 1350 شمسی به منظور زیارت مزارات متبرکه، سفری به ایران و عراق نمود. در سال 1368 خورشیدی غرض اشتراک در نمایشگاه هنری عازم پاریس شد و در سال 1365 خورشیدی جهت ادای فریضه حج بیت الله به زیارت مکۀ معظمه شرفیاب گردید.

آثار و کارکرد های فرهنگی :

استاد بیرنگ در دیار هجرت آرام نه نشست و به کار های فرهنگی پرداخت . وی زمانیکه به حیث آمر نصاب تعلیمی اتحاد اسلامی مجاهدین در پشاور  پاکستان ایفای وظیفه میکرد. در راستای معارف و ایجاد مکاتب برای فرزندان مهاجر افغان تلاش های  زیاد نمود ، حدود پنجاه عنوان کتاب درسی با روحیه اسلامی زیر نظر استاد بیرنگ برای مکاتب دیار هجرت به چاپ رسید.

استاد بیرنگ شاعریست با بینش سیاسی ، عرفانی و محتوای سروده هایش بیشتر به همین دو محور میچرخد که در زمان جهاد از طرف جراید و مطبوعات احزاب جهادی مقیم در پشاور نشر میگردید .

وی در سال 1368 خورشیدی 51 قطعه شعرش را که پیرامون عرفان اسلامی سروده شده با مقدمۀ دلچسپ به نمایشگاه هنری بین المللی  (ژوژپامپیدو) که در پاریس برگزار گردیده بود فرستاد، که حایز مقام اول شد .در آنجا چندین پارچه شعرش به زبان های انگلیسی، فرانسوی و ایتالوی ترجمه گردید و به دسترس علاقمندان قرار داده شد. زمانیکه استاد در سال 1357 ش  زندانی شد بخشی از سروده ها و نوشته های ادبی اش توسط حکام رژیم وقت، تاراج گردیده و یا از بین رفته است.

نخستین مجموعه اشعارش در سال 1369 زیر نام «نغمۀ بسمل» به زیور چاپ آراسته گردید که شامل: قصاید، غزلیات، عرفانی و پارچه های سیاسی انقلابی میباشد.

دومین اثر استاد بیرنگ «تحفۀ درویش» نام دارد که شامل سروده های استاد از سال 1369 خورشیدی به این طرف میباشد، این اثر موصوف در یکصدو هژده صفحه به  سال 1373 خورشیدی از طرف نشرات صبور در پشاور چاپ گردیده است.

دو  رسالۀ دیگرش زیر عناوین «عرفان اسلامی» و «بینش اسلامی» آماده چاپ میباشد.

اثر دیگر استاد «راه راست» نام دارد که از طرف مطبعه سید جمال الدین افغانی در هشتاد و یک صفحه به سال 1378 خورشیدی اقبال چاپ یافته و در برگیرندۀ مسایل عرفان اسلامی به استناد از آیات قرآنکریم، احادیث نبوی و اشعار عرفانی نگاشته شده است.

باید گفت که دو اثر دیگرش به نام های «خضر آشیان» و «مناقب حضرت محمد اسحاق درویش» تحریر و تا هنوز چاپ نگردیده است استاد بیرنگ به زبان پشتو نیز اشعاری سروده که مطلع  چند سروده او چنین است :

د درویش په سمندر لکه گوهریم          ننوتی د صدف پخپل تتریم

*          *         *

چـــی دمـــینی په صــــفت یمه پیدا زه              دجانان له عنایت یمه پیدا زه

که ملک اوکه پیری دی په هستی کی      د خالق به خلافت یمـه پیدا زه

همچنان به اقتفا از حمزۀ شنواری سروده یی دارد به این مطلع:

لکه مجنون سر په صحرا یمه زه     لیـلا مـــی نشته بینوا یـــمه زه

زه چی مــجاز په حــقیقت پیژنم       ستا په محبت کی مبتلا یمه زه

چـــاته په کــم نظر کـــتلی نشم     حکه بی رویه بی ریا یمه زه

 

عرفان استاد بیرنگ:

استاد بیرنگ در یک خانوادۀ مسلمان و متصوف تولد یافته و تربیت دیده است . پدر بیرنگ غلام ایشان در طریق نقشبندیه مرید جناب میر سیف الدین بود و مرشدش  از سید محمد هاشم(رح)اجازۀ ارشاد داشت. که در شعری از آن چنین یاد کرده است:

حضرت ایشان جناب میر سیف الدین بود   از تبار ســـرور و ســـردار خـــیل مـــرســـــلان

در طــریق نقشبندان پیرو صدیق(رض)  بود حضرت سید محمد هاشمش(رح) مرشد چو جان

در چندبیت بعدی میر سیف الدین سید نسب را به وصف گرفته و در دو بیت اخیر آن از مرید بودن پدرش نزد  میر سیف الدین(رح) اینطور یاد آور شده است:

آل بیتش خاصۀ ملک شمالی گشته اند از نعیم نور چشم او شود روشـــن روان

والدم «بیرنگ» غلام حضرت ایشان بود    بیریا از مدحتش شیرین کنم کام و

وابسته گی پدرش به طریقت بر استاد بیرنگ اثر گذار بوده است، چون وی از طفولیت با سلوک و روش طریقتی آشنایی داشت  بدین لحاظ در آوان جوانی منسلک به طریقت شد .

Share this page to Telegram

Comments